BİSMİLLAH-İR-RAHMAN-İR-RAHİM
Hayatı İdame Kitapçığı
Selamlar, şimdilik html formatında yazmaya başıyor olduğum bu mini kitapçığın Yüce Allah'tan hayırlara vesile olmasını dilerim.
Yahya.
27.07.2009
Hayatı İdame Ne Demektir ve Bu Kitapçık Hakkında
Zor şartlar altında dahi olunsa (çölde,dağda,ormanda vs.) hayatın devamını temin etme yönünden gösterilebilen çabalar vs. konularını kapsayabilen bir bütün sayılabilir.
Bununla beraber, genellikle bazı pratik bilgiler açısından bu durumun bazı yönlerden önemi bulunabildiği için genel bilgi elde edinimi bağlamında da pekçoklarının bilmesinin faydalı olabileceği bir bilgileri içerebilir.
Ancak bu kitapçıkta normalde sıkça rastlanabilen hayatı idame yol ve yöntemlerine bağlı kalınmaması düşünülüp, genel olarak daha ziyade bir pratik bilgiler kitapçığı olarakta algılanabilir bu kitapçık.
Zira bu kitapçığın temel düşüncesi, ne olur ne olmaz bir gün ihtiyaç duyulabilecek bazı bilgilerin, doğayı yıpratmak, ve kaynakları hunharca kullanmak şeklinde değil, daha hoş ve pratik şekillerde bazı tiyo ve bilgilerle daha kolay bir yaşama yol açabilme, şeklinde kullanılabilmesi ve bu konuda bilmeyenlere,düşünmeyenlere yol gösterebilme düşüncesi iledir.
Temel Durum – Hayatta Kalma – Yiyecek ve İçecek
Doğal olarak yiyecek ve içecek imkanınızın belirsiz olduğu bir durumda ilk aklınıza takılabilecek konu bu olabilecektir. Ne yerim ne içerim..
Bu bağlamda şunları akılda tutmak doğru bir yaklaşım olabilir:
Susuzluğa dayanmak yemek yemeden idare etmeye göre çok daha kısa sürebilir. Bedeniniz yiyecek olmadığı durumlarda bedeninizdeki yağ ve proteinlerden faydalanarak enerji elde edebilir. Ama susuzluk için böyle Bir şey geçerli değildir. Bir insan duruma göre değişebilse de yemek yemeden çok uzun müddetler dayanabilir. (örneğin bir ay bile) Ancak susuzluğa ise ancak sayılı günler kadar dayanabilir. (şartlara göre değişebilecek olsa da aradan bir rakam olarak bir hafta gibi diyelim)
Yemeğiniz var ama suyunuz yoksa, yemek yemeyin. Yemek yemeniz pek bir işe yaramaz. Çünkü yenilen yemeği sindirmek, metabolize etmek ve boşaltmak için vücut su kullanır. Bu nedenle suya kavuşuncaya kadar yemeyin.
Hem yemeğiniz ve hemde suyunuz yoksa, bedeninizin ortama adaptasyonu için yemeden ve içmeden -örneğin bir gün- devam edin. Ortama alıştıkça suyunuzdan yavaş yavaş içebilirsiniz. Bu daha dengeli bir gidişat sağlayabilir.
Deniz suyu içmeyin. İşe yaramayabilcek ve hatta bedeninizden su çekebilecektir. Ancak biraz deniz suyu karışmış tatlı suyunuzu da boşa harcamayıp, içmenizde bir sakınca olmayabilir.
Rota Belirleme – Oryantasyon
Düşünceniz biran evvel emniyetli bir şekilde yaşamınızı sürdürebileceğiniz yere dönmek olabileceği için durumu değerlendirip, nerede olduğunuzu belirlemeye ve buna göre ulaşmak istediğiniz yere göre nasıl bir yol takip edebileceğinizi tefekkür edebilirsiniz.
Bu bağlamda, eğer bir (güvenilir) pusulanız yoksa; doğal referansları kullanabilirsiniz. Bu bağlamda bir saatte size oldukça yardımcı olabilir.
En çok kullanabileceğiniz referans güneş olabilecektir. Geceleri ise yıldızlar. En kolay anlamıyla bulunduğunuz enlem ve mevsime göre değişim gösterebilse de güneş, doğulu yönlerden (örneğin kuzey ılıman kuşağı için;doğu, güney doğulu açılarda) doğar ve batı ve güney batılı açılardan batar. Bu durum size yön hakkında fikir verebileceği gibi saatinizle gün içerisinde güneşin hareketini takip ederekte yön hakkında oldukça yakın tahminlerde bulabilirsiniz. Bununla beraber, öğle civarlarında durağan iseniz ve/veya gündüzleri hareket etmiyor iseniz, bir çubuk ve saat yardımı ile de yön tahmininde bulunabilirsiniz ki bu yöntem eğer sağlıklı uygulanabilirse oldukça net olarak kuzey-güney istikametini verebilecektir. Bunun için gölgesini takip edebildiğiniz bir çubuğun gölgesinin en kısa olduğu zamanın öğle vakti olduğunu ve tam bu vakitte gölgenin -kuzey ılıman kuşağında- tam olarak kuzeye düşebileceği bilinebilmelidir. Bu durumun dışında, diğer saatler içinde saat vs. nin de yardımı ile öğle öncesi ve öğle sonrası eşit aralıklarla belirlenmiş gölge uzunluklarının arasından çekilebilen bir dikme ideal olarak yine kuzey-güney istikametini gösterebilecektir. Bununla beraber, günümüzde geceleri kutup yıldızı da şüphesiz kuzeyi ve de enlemi oldukça yakın olarak gösterebilmesi açısından önemli bir referanstır.
Bununla beraber geceleri Ay'da bir saat gibi vazife görebildiği gibi yine yönler hakkında da bilgi verebiliyor olabilecektir. Ay hakkında daha genel bilgi için siteden ''Bir Ay Kitabı'' nı temin edebilirsiniz.
Bunların yanı sıra bir haritanız varsa çok iyi olabilir. Böylelikle yerinizi - rotanızı netleştirmiş olabilirsiniz. Kaybolma endişesi ve ihtimaline karşı günümüzün imkanlarından dijital fotoğraf makineleri de iyi bir yardımcı olabilir. Bu makineler nirengi ve kerteriz almada oldukça faydalı olabilir. Ancak bu noktada birkaç hususa dikkat çekmek faydalı olabilir. Örneğin, yola çıkarken yanınızda yedek pil taşıyabilmeniz, makineyi pil sarfiyatını azaltabilecek biçimde ekonomik modlarla kullanabilmeniz (ki bunlar arasında en önemlilerinden birisi makineyi düşük çözünürlükle çalıştırmak olabilir.) gereksiz çekim yapmamanız ve özellikle soğuklarda pilleri korumanız gibi durumlar akla gelebilmektedir.
Peki ya bunun yanında daha başka neler alınabilir yanımıza:
Bıçak: Daha ziyade halk arasında komondo bıçağı gibi tarzda olabileceklerden sert,leskin sağlam çelik bir (kınlı) bıçak, pekçok işinizi görebilmekte temel gereciniz olabilecektir.
Bununla beraber çok amaçlı kullanılabilen piyasada bulunabilen bazı bıçaklardan da edinebilmek oldukça faydalı olabilecektir.
Çakmak: Pekçok sebep için yanınızda yedekleri ile birlikte bulunması gerekebilecek önemli bir gereç.
İp: Ne kadar gerekebileceğini ..
Matara: Su taşıma ihtiyacı elbet çok açık bir elzemdir. Gereğine göre hareket edebilmekte. (örneğin yedek plastik şişeler vs)
Yiyecek: Kuru ve bozulmayan, enerji verici bazı besinler hem hafif hemde oldukça efektif olabilir.
-Yiyeceklerin yanında ayrıca küçük ve sağlam bir muhafazalı bir kapla eğer temin edebildi iseniz, yanınızda bir miktar zeytinyağı vs. de taşımanızı önerebilirim. Çok fonksiyonel olabilir.
-Bu gibi yiyeceklerin ve diğer edinebileceğiniz paketlerin naylonlarını atmayınız yanınızda taşıyınız. Bunlar çıkardıklarabilecekleri kokular(ki kaçınılması gerekir) dışında iyi bir yanıcı olabilir ve hatta bazen yeteri kadar uzun süreli olarakta yemek pişirme gibi ihtiyaçlarınızı karşılamakta yardımcı olabilirler.
Giysi: Ortamın koşullarına göre yedekleri ile birlikte giysinizin olması önemlidir. Örneğin soğuk bir ortamda rüzgar ve su geçirmez bir dış örtüye ilaveten içte de sizi yeteri kadar rahat tutabilecek ve havasız bırakmayabilecek varyasyonlar..
Rahat Bir Sırt Çantası: Sizi sıkmaması, hacmi, dengeli olması vs. faktörler önemlidir.
Mat: Yatabileceğınız/oturabileceğiniz yerin üzerine serip sizi hem kuru tutabilecek hemde rahatlatabilecek bir mat.
Uyku Tulumu: Mevsimine göre veya çok mevsimlik bir uyku tulumu.
Makas, İğne, iplik vs. Tütü Malzemeler: Bu tür malzemeler hasarlanan giysinizin onarımından ...
Ayna: iyi bir reflektör olabilir.
Ağ: Balık tutma durumları vs. için kullanabilmeniz açısından. Evdeki fileleri değerlendirebilmek açısından da hoş bir fırsat olabilir.
Muhtemek Örtü: Barınak yapmakta ya da su toplamak, rüzgar siperlemek gibi sebeplerde ihtiyaç duyabileceğiniz bazı branda örtüsü tarzı örtüler.
Dürbün: İyi bir gözlem aracı.
Büyüteç: Kibritiniz, çakmağınız vs. yoksa ışık yoğunlaştırarak iyi bir tutuşturgaç görevi görebilir.
Kağıt: ..gerekebiliyorsa, idareli kullanmaya bakın.Kurulamak gibi lükslere kullanmayın.(bunu normalde de yapmayın.).
Sabun: ..sabunu sağlam bir muhafaza ile taşıyabilmeli..
Ekip:
-Eğer sırf kendiniz değil ve bir grup halinde iseniz, grubun bir liderinin olması önemlidir. Grup lideri, ideal olarak gruptaki bu işi en ehil bir şekilde yapabilecek kişi olabilmelidir. Burada elbet liderin kararları alırken değerlendirmesi gereken birçok hususa aşina olabilmesi bir yana öte yandan gerek fiziki kondüsyon ve güç, gerek bilgi, gerek beceri açısından en iyi donalımlı kişi olması işin ideal olan doğasıdır.
-Ekip bireyleri arasında görev paylaşımı yapılır. Örneğin, yemek yapmaya daha ehil ve yemekten daha iyi anlayan birisinin bu işlere yönelmesi ve yoğunlaşması uygundur.
-Ekipte fertlerin birbirlerini daha etkin kontrol edebilmesi, ve kaybolma ihtimalini azaltmak açısından body sistemi diye de adlandırılabilecek, her ekipten birilerinin birbirlerini kontrol edebileceği ikişerli grupların oluşturulması da önemlidir. Böylelikle herkes eşleştiği kimseleri daha sık aralıklarla gözlemiş olarak, bir kayıp durumunda vs. ekibin bundan daha hızlı haberdar olmasına yardım edebilmiş olabilecektir.
Sağlık:
-Duruma göre üşüyüp üşümeyeceğinizi denemek için bir vaktiniz olmayabilir. Tedbirli olunuz. Vakit geç olmadan kendinizi soğuktan, yağmurdan, rüzgardan vs. koruyabileceğiniz daha amniyetli bir yer bulmayı ve/veya barınak yapmayı, ateş yakmayı vs. düşününüz, planlayınız.
-Ayaklarınız terlemeye ve hastalıklara açık hale gelebilir. Bilhassa geceleri ve/veya molalarda havalandırabilmeniz, çoraplarınızı güneş altında vs. dezenfekte edebilmeniz önemli olabilir.
- ve yine ayaklarınızı rahat tutmayı düşünün. Çift çorap ve hatta soğuk ortamlarda daha iyi bir yalıtım için, iki çorap arasına yerleştirilebilecek kuru yosun vs. düşünülebilir.
-Giysilerinizi temiz tutmaya özen gösterebilmeniz önemlidir..
-giysileriniz kirlenince onları yıkayarak temizleme imkanını her zaman bulamayabilirsiniz. Bu durumda onları (tercihen kızgın)güneş altında birkaç saat bekletmekte dezenfektasyonu sağlayabilmek açısından önemli olabilir.)
-Hastalıklara karşı gereken önlemleri alabilmek..Bu nedenle başta içtiğiniz su ve yediğiniz yiyecekten başlamak üzere, çevredebi böceklerden de bulaşabilecek hastalıklara kadar durumu muhakeme edebilmek önemlidir. Örneğin,
Eğer suyun pis olduğunu biliyorsanız içmeyin ki hastalığa davetiye çıkarmış olmayasınız. Veya sinekler sizi ısırıp durabilecekse ısırdıkları yerleri kaşımayın ve bedeninizin açık yerlerini örtün.Gece yatarken cibinlik iyi bir çözüm olabilir. Bilhassa anofel sivrisineği sıtma da bulaşabilmektedir. Ancak doğadaki pekçok böcek, örümcek ve sürüngen vs. aslen zararsızdır veya pek insanlarla işi olmaz. Ancak yinede bunlara karşı dikkatli olabilin.
Tiyo:
- Kamp kurmak için karanlığın çökmesini beklemeyiniz çok zaman kaybetmiş ve işinizi çok zora sokmuş olabilirsiniz.
- Yemek yerken bilmediğiniz meyveleri hemen yemeyin içlerinden zehirli olanlar olabilir.(örneğin bir defne türü ile sumakta olabileceği gibi) Bazen emin olmadığınız besinler için; önce az miktarlarla başlayıp yavaş yavaş dozu arttırmak ideal bir yöntem olabilir.
- Bazı şüphelendiğiniz bir yiyeceğin veya zehirsiz olsa bile bazı yiyecekler pekçok zaman ısıtmakla, haşlamakla ve/veya kavurmakla, zehirli etkilerini ve ekşimsi tatlarını vs.giderilebilir.
-Akarsulardan vs. temin ettiğiniz sularınızı vs. en azından filtrelemeden içmeyiniz. Bunun için toprak iyi bir filtredir. Kutu boş ve içi kumla doldurlmuş bir bambu veya giysileriniz bu işte kullanılabilir. Suyu belli bir süre dinlendirmekte idealdir. (örneğin bir saate gibi bir süre) Bununla beraber, muhakemenizle (unutmayın doğaya ne kadar az zarar verirseniz o kadar doğru yapıyor olabilirisiniz ancak) kaynatma, su dezenfektan maddeleri vs. de sizin için bir seçenek olarak muhakemenizde olabilir.
-Ateş yakarken eğer sadece bir yemek ısıtma faaliyeti için veya bir ateşe destek vermek için ise.günümüzde plastiklerden elde edebileceğiniz materyallerin iyi ve cüssesine göre oldukça uzun süre yanış temin edebileceğini de değerlendirebilirsiniz. Yanınızda küçük bir ızgaraya benzer ayaklı bir yapı taşıyabilmeniz. Bu işi sizin portatif bir ocak taşırcasına kolay bir duruma getirebilir. Ancak böyle birşeyleri yakarken kokularından kaçınmak önemi olabilecektir bu bağlamda bu yöntemi daha ziyade rüzgar arkanızdan esmekte iken kullanabilmeniz doğru olabilir. Bununla beraber ateşin bir yangına dönüşmemesi ve orman ve ağaçlara sıçramasını önlemenin önemi elbette malumdur.
-Eğer yabancı bir ülkede iseniz, şüphe verici hal ve tavırlardan kaçınmanız doğru olabilir.
-Fotoğraf makinenizin flaşı bir işaret çakma ihtiyacında iyi bir araç olabilir.
-Rota olarak, genel olarak sık geçilen ve genelin tercih ettiği yollar daha doğru bir seçim olabileceği gibi bulunduğunuz yer, şartlar ve duruma göre de farklı şekilde hareket etmek durumunda kalabilirseniz..
-Bulunduğunuz yere göre cep telefonunun hem kapatıp hemde bataryasını da sökmeniz doğru bir yaklaşım olabiliyorsa..
-Kamuflaj yapmanız gerekiyorsa, gündüz yürümekte bazı hallerde tehlike doğabiliyor ise..
-Mantar yemek durumunda olabilirsiniz.. Seçim yaparken nelere dikkat etmeniz gerekir!
-Peki ya genel olarak hangi yemişler,yapraklar vs. yenir hangileri yenmez!
-Her ne kadar doğadaki pekçok canlı (böceğinden, örümceğine, yılanından ayısına kadar..) normalde insanı hedef seçmese ve saldırmasa da, ısırmasa da, yine de haşerelerin aslen zararlı salgılarının olabileceğini ve özel bir önleme ihtiyaç duyabileceğinizi..(gerçi doğayı katleden insan belki yakında doğada neredeyse hiç böcek,pörtü de bırakmıyacak gibi ya..)
-Zehirli bir yılan sizi sokarsa ne yaparsınız! (kısacasıyla, zehrin vücuda yayılmasını engellemek için sokulan yerle kalp arasına bir bağ bağlanır.Örneğin, sokulan elin devamındaki dirseğin üstünden..) Ve zehir dışarı atılmaya çalışılır. Ve varsa soğuk pansuman da iyi olabilir.)
-Kavana göz dikipte, arıların toplu halde hışmına uğramış iseniz!.. bir çalının içine atılabilmeniz doğru olabilir.
Yahya
28.07.2009-Sabah09.07